მსოფლიოს 10 ყველაზე ძველი ქალაქი
მსოფლიოში საუკუნეების განმავლობაში არაერთი ქალაქი განადგურდა. თუმცა არსებობენ ისეთები, რომლებმაც დროს გაუძლეს და დღესაც არსებობენ. გთავაზობთ 15 ყველაზე ძველი ქალაქის ჩამონათვალს.
ბალხი, ავღანეთი, 1500 წელი ჩვენს წელთაღრიცხვამდე
ქალაქი, რომლის სახელიც ბერძნულ ენაზე ჟღერდა როგორც „ბაქტრა“, ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 1500 წელს დაარსდა. „არაბული ქალაქების დედამ“ გამოიარა დროის გამოცდა. მისი დაარსების დღიდან, იწყება მრავალი ქალაქის და იმპერიის ისტორია, მათ შორის, სპარსეთის. ბაქტრას აყვავების ხანად ითვლება დიდი აბრეშუმის გზის პერიოდი, რომლის შემდეგ ქალაქმა განიცადა არაერთი აღზევებაც და დაცემაც. დღეს ქალაქის სიდიადე დიდი ხნის წარსულშია, თუმცა იქ შენარჩუნებულია გამოუცნობი ატმოსფერო და დროის უძლურების შეგრძნება.
კირკუკი, ერაყი, 2 200 წელს ჩვენს წელთაღრიცხვამდე
პირველი დასახლება აქ ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 2200 წელს გაჩნდა. ქალაქს აკონტროლებდნენ სხვადასხვა იმპერიები - ბაბილონელებიდან თურქებამდე, რადგან ყველას მისი მომგებიანი გეოგრაფიული მდებარეობა იზიდავდა. კირკუკში დღესაც შენარჩუნებულია 5000-წლოვანი ციხე-სიმაგრის ნანგრევები. ქალაქში ამჟამად ცხოვრობენ ქურთები. ის ბაღდადიდან 240 კილომეტრში მდებარეობს და წარმოადგენს ერაყის ნავთობმრეწველობის ერთ-ერთი ცენტრს.
ერბილი, ერაყი, 2300 წელი ჩვენს წელთაღრიცხვამდე
ქალაქი ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 2300 წელს დაარსდა. ის იყო ვაჭრობის და სიმდიდრის ცენტრი. ასწლეულების განმავლობაში მას აკონტროლებდნენ სხვადასხვა იმპერიები, მათ შორის, სპარსები და თურქები. დიდი აბრეშუმის გზის ხანაში ერბილი იყო ერთ-ერთი ძირითადად გაჩერების პუნქტი. ერბილის ერთ-ერთი შენარჩუნებული ციხე-სიმაგრე დღემდე რჩება ქალაქის დიადი წარსულის სიმბოლოდ. დღისათვის ერბილი არის ერაყული ქურთისტანის დედაქალაქი.
ტირი, ლიბანი, 2750 წელი ჩვენს წელთაღრიცხვამდე
პირველი დასახლება აქ ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 2750 წელს გაჩნდა, რის შემდეგაც ქალაქი რამდენჯერმე დაიპყრეს. თავის დროზე მას რამდენიმე წელი მართავდა ალექსანდრე მაკედონელი. ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 64 წელს ტირი რომაელებმა დაიპყრეს. დღეს ტირი არის ლამაზი ტურისტული ქალაქი. ის ასევე ნახსენებია ბიბლიაში.
იერუსალიმი, ისრაელი, 2800 წელი ჩვენს წელთაღრიცხვამდე
იერუსალიმი არის ყველაზე ცნობილი მსოფლიოს უძველეს ქალაქებს შორის. ის დაარსდა ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 2800 წელს და ითამაშა უმნიშვნელოვანესი როლი კაცობრიობის ისტორიაში. გარდა იმისა, რომ ქალაქი არის მსოფლიო რელიგიური ცენტრი, იქ ძალიან ბევრია ისტორიული შენობაა - ძირითადად იუდაიზმის, ქრისტიანობის და ისლამის მთავარი სიწმინდეები. ქალაქს მდიდარი ისტორია აქვს, მას 52–ჯერ დაესხნენ თავს, 23-ჯერ იყო ალყაში და 2-ჯერ სრულად დაინგრა.
გაზიანტეპი, თურქეთი, 3 650 წელი ჩვენს წელთაღრიცხვამდე
ისევე როგორც სხვა უძველესმა ქალაქებმა, გაზიანტეპიც მრავალი იმპერიის მმართველობის ქვეშ იყო. დაარსებიდან ის იყო ბაბილონელების, სპარსების, რომაელების და არაბების ბატონობის ქვეშ. ამჟამად თურქული ქალაქი ამაყობს მრავალეროვანი ისტორიული და კულტურული მემკვიდრეობით.
პლოვდივი, ბულგარეთი, 4000 წელი ჩვენს წელთაღრიცხვამდე
ბულგარული ქალაქი პლოვდივი უკვე 6000 წლის არის. ის ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 4000 წელს დაარსდა და რომაულ დაპყრობამდე ეკუთვნოდა ფრაკიელებს. მოგვიანებით ქალაქი გახდა ოსმალეთის იმპერიის ნაწილი. სხვადასხვა ერებმა დატოვეს თავიანთი კულტურული და ისტორიული კვალი პრლოვდივის იერსახეზე - მაგალითად, თურქული აბანოები და რომაული სტილი არქიტექტურაში.
სიდონი, ლიბანი, 4000 წელი ჩვენს წელთაღრიცხვამდე
ეს განუმეორებელი ქალაქი დაარსდა ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 4000 წელს. თავის დროზე ის დაიპყრო ალექსანდრე მაკედონელმა, იქ გარკვეული დროის განმავლობაში ცხოვრობდნენ იესო და წმინდა პავლე. დიადი წარსულის შედეგად, ქალაქი ძალიან დაფასებულია არქეოლოგიურ წრეებში. ეს არის დღემდე არსებული უძველესი ფინიკიური დასახლება.
ელ-ფაიუმი, ეგვიპტე, 4000 წელი ჩვენს წელთაღრიცხვამდე
ქალაქი დაარსდა ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 4000 წელს და ის არის ძველი ეგვიპტური კროკოდილოპოლისის ნაწილი - ამ თითქმის მივიწყებულ დასახლებაში ადამიანები თაყვანს სცემდნენ წმინდა ნიანგს პეტსუხოსს. ელ-ფიუმში ასევეა პირამიდები. მთელს ქალაქში და მის ფარგლებს გარეთაც არის სიძველის და კულტურული მემკვიდრების არა ერთი ნიშანი.
სუზი, ირანი, 4200 წელი ჩვენს წელთაღრიცხვამდე
ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 4200 წელს დაარსდა ქალაქი სუზი, რომელსაც დღეს შუში ეწოდება. ამჟამად იქ ცხოვრობს 65 000 ადამიანი, თუმცა თავის დროზე იყო ბევრად მეტი. სუზი ეკუთვნოდა ასირიელებს და სპარსებს, შემდეგ კი იყო ელამიტების იმპერიის დედაქალაქი. ქალაქმა გადაიტანა გრძელი და ტრაგიკული ისტორია, თუმცა ის რჩება ერთ-ერთ ყველაზე ძველ დასახლებად მსოფლიოში.
წყარო: commersant.com